امام صادق(سلام الله علیه) خطاب به یكی از اصحاب خود با نام عبدالله ابن جندب می‌فرمایند:
«یا ابْنَ جندب مَنْ سَرَّهُ اَنْ یزَوِّجَهُ اللّهُ الْحورَ الْعین و یتَوِّجُهُ بالنّور فَلْیدْخِلْ عَلی اَخیهِ الْمُومِنِ السُّرورَ».( بحار الانوار (من منشورات المكتبة الاسلامیة، چ دوم، 1405 هـ. ق.)، ج 78، كتاب الروضة، باب 24، روایت 1، ص 279 ـ 286)‏

شاد كردن برادر مومن
این مضمون كه شاد كردن برادر مومن، یكی از عبادات بزرگ است به صورت‌های گوناگون در روایات بسیاری وارد شده و ابوابی از مجموعه‌های روایی مثل كافی، وافی، وسائل الشیعه و... را به خود اختصاص داده است. در اینجا به چند نمونه از این روایات و توضیح آنها اشاره می‌كنیم.
مضمون بعضی از این روایات این است كه بهترین و یا محبوبترین عبادات نزد خدای متعال این است كه انسان دل برادر مومن خود را شاد نماید و یا به تعبیر معروف، در قلب مومن «ادخال سرور» كند. در این باره مرحوم كلینی روایتی را از امام باقر (سلام الله علیه) در كافی آورده است:
«ما عُبِدَ اللّهُ بِشَیء اَحَبَّ اِلَی اللّهِ مِنْ اِدْخالِ السُّرورِ عَلَی المومن»
خدای متعال عبادت نشده به چیزی كه محبوب تر باشد نزد او از آن كه سروری در قلب مومن وارد كنند ».(اصول كافی، ج 2، ص 188)

این روایت بیانگر این حقیقت است كه شاد كردن مومن محبوب‌ترین عبادت‌ها نزد خدای متعال است. در اصول كافی نظیر همین مضمون از خود پیغمبر اكرم (صلی الله علیه وآله و سلم) نیز نقل شده است:
«اِنَّ اَحَبَّ الاَْعْمالِ اِلَی اللّهِ تعالی اِدْخالُ السُّرورِ عَلَی الْمُوْمنینَ»
«محبوب ترین اعمال نزد خدا، شاد كردن مومنین است ».(همان، ص 189) ‏

در بعضی از روایات برای تشویق مردم به شاد كردن برادران ایمانی شان، چنین آمده است:
«كسی كه مومنی را شاد كند تنها یك شخص را شاد نكرده بلكه ما اهل بیت(سلام الله علیهم) را نیز شاد كرده است و كسی كه ما را شاد كند، پیغمبر خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) را شاد كرده است».( بحار الانوار، ج 74، باب 30، روایت 27)

در روایت دیگری آمده است:
«كسی كه مومنی را شاد كند، رسول الله(صلی الله علیه و آله و سلم) را شاد كرده است». (بحارالانوار، ج 74، باب 20، روایت 70)‏

این گونه مضامین در روایات ما مكرر نقل شده است. از جمله در كافی آمده است:
«عن الصادق (سلام الله علیه) قال لایری اَحَدُكُمْ اذا اَدْخَلَ عَلی مُومن سُروراً اَنَّه علیه اَدْخَلَه فقط بل و اللّهِ علینا بل و اللّه علی رسول اللّه (صلی الله علیه و آله و سلم)»
اگر یكی از شما برادر ایمانی خود را شاد كرد، فكر نكند كه فقط او را شاد كرده، به خدا قسم ما را شاد كرده است، به خدا قسم این شادی را در دل رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) وارد كرده است»(اصول كافی، ج 2، ص 189)

روایتی هم از پیامبر اكرم (صلی الله علیه و آله و سلم) وارد شده كه می‌فرماید:
«مَنْ سَرَّ مومناً فَقَدْ سَرَّنی و مَنْ سَرَّنی فَقَد سَرّ اللّهَ»
كسی كه مومنی را شاد كند، مرا شاد كرده و كسی كه مرا شاد كند خدا را شاد كرده است ».(همان، ص 188)

شاد نمودن از چه طریقی
موارد یاد شده، نمونه‌هایی از روایات متعددی است كه در این باره وارد شده است. بنابراین جای هیچ گونه شكی نیست كه از نظر اهل بیت(سلام الله علیهم) شاد كردن مومنان كاری بسیار پسندیده و بلكه بالاترین عبادات است. اما در باره این مطلب سئوالاتی مطرح می‌شود و ابهاماتی برای انسان پیش می‌آید. گاهی هم اشتباهاتی واقع شده و برداشت‌ها و نتیجه‌های نادرستی گرفته شده است. بعضی از این سئوالات را با مضامینی كه در سایر روایات وارد شده و یا از طریق قراین قطعی، به راحتی می‌توان پاسخ داد. یكی از این سئوالات این است كه آیا انسان هر كسی را، از هر راهی كه شاد كند، چنین عملی عبادتی بزرگ محسوب می‌شود؟ پاسخ این سئوال تقریباً روشن است. هر كس كه آشنایی مختصری با نظام ارزشی اسلام، مكتب اهل بیت(سلام الله علیهم) و معارف اسلا می‌داشته باشد، جواب این سئوال را می‌داند. منظور این نیست كه كسی از راه گناه، دیگری را شاد كند؛ یعنی گناهی مرتكب شود تا دیگری شاد شود. مسلّماً این كار نه تنها ثوابی ندارد، بلكه گناهش هم محفوظ است. در بعضی از روایات به این نكته، كه نباید شاد كردن مومن همراه با گناه باشد، تاكید شده است. بعضی از بزرگان می‌گویند شاد كردن مومن، حتی به صورتی كه مستلزم كارهای لغو و مبتذل باشد، مطلوب نیست. ممكن است افراد غیر متقی و كسانی كه در گفتار و رفتارشان چندان مقید نیستند، بعضی بذله گویی‌ها و مسخره بازی‌هایی كه در شان مومن نیست، انجام دهند و تصور كنند كه چون با این كارها دیگران را شاد كرده‌اند، بالاترین عبادات را انجام داده‌اند. هر چند فرض كنیم كه این گونه كارها حرام نباشد، اما دستكم جزء كارهای نامطلوب و احیاناً مذموم (مكروه یا مشتبه) به شمار می‌آید. البته ممكن است در این مورد استثنائاتی باشد. فرض كنید فردی در اثر گرفتاری و مشكلات زندگی دچار افسردگی شدید شده و یك حالت بیمارگونه‌ای پیدا كرده باشد به گونه‌ای كه اگر بخواهند او را از این حالت خارج كرده و شاد كنند راهی جز بذله گویی یا انجام رفتارهایی كه در شرایط عادی مطلوب نیست وجود ندارد. این كار ممكن است نوعی معالجه باشد. این حالت استثنا است و ن می‌توان گفت كه هر كس برای شاد كردن دیگران، به هر شكل رفتار كند، بالاترین عبادت را انجام داده است.
مسلّماً نمی‌توان از طریق گناه و حتی از راه امور مكروه، مشتبه و یا لغو، چنین عملی را انجام داد. كارهای لغوی وجود دارد كه فی حدّ نفسه مطلوب نیست: «وَ الَّذِینَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ»
از صفات مومنان این است كه مرتكب كارهای بیهوده نمی‌شوند »(سوره مومنون، آیه 3).

بنابراین می‌توان گفت كه به طور مطلق، شاد كردن هر كسی بالاترین عبادات نیست بلكه تنها شاد كردن مومنان از مجاری شرعیه و راه‌هایی كه شرعاً مجاز است مطلوب و پسندیده و بالاترین عبادات محسوب می‌شود.
نظر شما چیه؟